ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจ ถ้าปรับมากินอาหารพืชเต็มรูปแบบควบคู่กับการดูแลตัวเองด้านอื่น หลอดเลือดจะเปลี่ยนไปอย่างไร? งานวิจัยใน JAMA ชิ้นนี้ติดตามนาน 5 ปี ด้วยการฉีดสีดูหลอดเลือดจริง และพบว่ากลุ่มที่ปรับวิถีชีวิต หลอดเลือดตีบลดลง ขณะที่กลุ่มดูแลตามปกติแย่ลง โค้ชแบงค์ขอเล่างานวิจัยคลาสสิกชิ้นนี้แบบละเอียด ว่าเขาทำอะไร เจออะไร และเราเอามาใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไรครับ
งานวิจัยนี้คืออะไร
งานวิจัยชื่อ “Intensive lifestyle changes for reversal of coronary heart disease” หรือที่รู้จักกันในชื่อ Lifestyle Heart Trial นำโดย Dean Ornish จาก California Pacific Medical Center ซานฟรานซิสโก ตีพิมพ์ในวารสาร JAMA ปี 1998
คำถามหลักคือ “ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจ (coronary heart disease) จะทำตามการปรับพฤติกรรมแบบเข้มข้นได้นานถึง 5 ปีหรือไม่ และหลอดเลือดหัวใจจะเปลี่ยนไปอย่างไร”
ศึกษาใคร ทำอย่างไร
- เป็นงานวิจัยแบบสุ่มมีกลุ่มควบคุม (randomized controlled trial) ทำช่วงปี 1986 ถึง 1992 ใน 2 ศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัย
- ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจระดับปานกลางถึงรุนแรง 48 คน ถูกสุ่มเป็นกลุ่มปรับพฤติกรรมเข้มข้น 28 คน และกลุ่มดูแลตามปกติ (usual care) 20 คน
- กลุ่มปรับพฤติกรรมทำ 5 อย่างพร้อมกันนาน 5 ปี ได้แก่ อาหารมังสวิรัติจากอาหารธรรมชาติ (whole foods vegetarian diet) ที่มีไขมันเพียง 10% ออกกำลังกายแบบแอโรบิก ฝึกจัดการความเครียด เลิกบุหรี่ และเข้ากลุ่มสนับสนุนทางจิตใจ
- กลุ่มปรับพฤติกรรมไม่ได้ใช้ยาลดไขมัน (lipid-lowering drugs) ตลอดการศึกษา
- วัดผลด้วยการฉีดสีดูหลอดเลือดหัวใจเชิงปริมาณ (quantitative coronary arteriography) ว่าหลอดเลือดตีบมากหรือน้อยลง และนับเหตุการณ์โรคหัวใจ (cardiac events)
- มีผู้อยู่ครบ 5 ปีและได้ตรวจหลอดเลือดซ้ำ 35 คน คือกลุ่มปรับพฤติกรรม 20 คน (71%) และกลุ่มปกติ 15 คน (75%)
ผลที่พบ
- กลุ่มปรับพฤติกรรมทำได้จริงและทำต่อเนื่องครบ 5 ปี ส่วนกลุ่มปกติปรับแค่ระดับปานกลาง
- กลุ่มปรับพฤติกรรม ความตีบของหลอดเลือดหัวใจลดลง 1.75 จุดเปอร์เซ็นต์หลัง 1 ปี (ดีขึ้น 4.5% เมื่อเทียบกับตอนเริ่ม) และลดลง 3.1 จุดเปอร์เซ็นต์หลัง 5 ปี (ดีขึ้น 7.9%)
- กลุ่มดูแลตามปกติ ความตีบกลับเพิ่มขึ้น 2.3 จุดเปอร์เซ็นต์หลัง 1 ปี (แย่ลง 5.4%) และเพิ่มขึ้น 11.8 จุดเปอร์เซ็นต์หลัง 5 ปี (แย่ลง 27.7%) ความต่างระหว่างกลุ่มมีนัยสำคัญทางสถิติ (P=.001)
- ตลอด 5 ปี กลุ่มปรับพฤติกรรม 28 คน มีเหตุการณ์โรคหัวใจรวม 25 ครั้ง ส่วนกลุ่มปกติ 20 คน มีถึง 45 ครั้ง
- คิดเป็นความเสี่ยงที่จะเกิดเหตุการณ์ใด ๆ ของกลุ่มปกติสูงกว่า 2.47 เท่า (95% CI 1.48 ถึง 4.20)
- ที่น่าสนใจคือ ในกลุ่มปรับพฤติกรรม หลอดเลือดดีขึ้นมากกว่าเดิมเมื่อทำต่อจาก 1 ปีไปถึง 5 ปี แปลว่ายิ่งทำต่อเนื่อง ผลยิ่งชัด
ข้อจำกัดที่ควรรู้
- จำนวนผู้เข้าร่วมน้อย (48 คน) และมีคนอยู่ไม่ครบ 5 ปีพอสมควร
- เป็นการปรับหลายอย่างพร้อมกัน จึงแยกไม่ได้ว่าอาหาร การออกกำลังกาย หรือการจัดการความเครียด ช่วยได้มากแค่ไหนแยกกัน
- ผู้เข้าร่วมรู้ว่าตัวเองอยู่กลุ่มไหน (ปกปิดไม่ได้ในงานวิจัยแบบนี้)
- ยังต้องการงานวิจัยขนาดใหญ่กว่านี้มายืนยันเพิ่มเติม
แต่ถึงจะเล็ก งานนี้ก็เป็นหลักฐานสำคัญชิ้นแรก ๆ ที่ใช้ภาพหลอดเลือดจริงติดตามนาน 5 ปี และทำให้แนวคิด “ปรับวิถีชีวิตด้วยอาหารพืช” ได้รับความสนใจในวงการแพทย์มาจนถึงทุกวันนี้ครับ
ชวนเริ่มแบบค่อยเป็นค่อยไป
- เพิ่มมื้อพืชล้วนจากอาหารธรรมชาติ เช่น ข้าวกล้อง ถั่ว เต้าหู้ ผัก ผลไม้ อย่างน้อยวันละ 1 มื้อ
- ลดของทอด ของมัน กะทิเข้มข้น และเนื้อสัตว์แปรรูป
- เดินเร็วหรือออกกำลังกายแบบแอโรบิกให้ได้สัปดาห์ละหลายวัน ตามที่แพทย์อนุญาต
- หาเวลาจัดการความเครียด เช่น หายใจช้า ๆ ทำสมาธิ หรือยืดเหยียด วันละ 10 ถึง 15 นาที
- งดบุหรี่ และหาคนในครอบครัวหรือเพื่อนมาทำไปด้วยกัน
โค้ชแบงค์ชวนทุกคน สัปดาห์นี้ลองเพิ่มมื้อพืชล้วนวันละ 1 มื้อ แล้วค่อย ๆ ขยับเพิ่มนะครับ ถ้าอยากมีตัวช่วยเติมพลังพืชประจำวัน ลองดู POW9 (พาวนายน์) ที่ผสานเทคโนโลยีเอนไซม์ (Enzyme technology) ที่โค้ชแบงค์ใช้เองได้ครับ
สำคัญมากครับ ในงานนี้ผู้ป่วยอยู่ภายใต้การดูแลของทีมแพทย์ตลอด อาหารและวิถีชีวิตเป็น “ผู้ช่วยสนับสนุน” ไม่ใช่ตัวแทนของการรักษา ใครเป็นโรคหัวใจหรือใช้ยาอยู่ อย่าหยุดยาหรือลดยาเอง และปรึกษาแพทย์ที่ดูแลอยู่ก่อนเปลี่ยนอาหารหรือเริ่มออกกำลังกายครับ
อ้างอิง
- Ornish D, Scherwitz LW, Billings JH, et al. Intensive lifestyle changes for reversal of coronary heart disease. JAMA 1998;280(23):2001-2007. (PMID: 9863851)
🎬 ดูคลิปเพิ่มเติมจากโค้ชแบงค์
- คลิปสั้น: 3 อาหารมัจจุราชที่ต้องเลิกกินถ้าเป็นโรคหัวใจความดัน (YouTube Shorts)
- คลิปยาว: สิ่งนี้จะเกิดขึ้นกับหลอดเลือดหัวใจคุณ….เมื่อคุณเลิกกินเนื้อนมไข่และหันมากิน ve (Facebook)
💬 ปรึกษาโค้ชแบงค์ / สั่งซื้อสินค้า
- แอดไลน์สอบถามได้เลยครับ 👉 LINE: @coachbankmarket — https://lin.ee/Ro0SL5D
- สั่งซื้อผ่านเว็บไซต์ www.areenan.com ได้ตลอด 24 ชม. ชำระด้วยบัตรเครดิตได้อย่างปลอดภัย
- 🚚 สั่งก่อน 13:00 น. จัดส่งภายในวันนั้น / สั่งหลัง 13:00 น. จัดส่งวันถัดไป