เช็กลิสต์คู่กินช่วยดูดซึมธาตุเหล็กจากพืช

ถั่วชามเดิม แต่คู่กินข้างจานเปลี่ยนโอกาสดูดซึมธาตุเหล็กได้ครับ 🫘✨ คนกินพืชเป็นหลักไม่ได้ต้องนับแค่ว่าในจานมีเหล็กเท่าไร แต่ต้องช่วยให้ลำไส้รับเข้าไปใช้ได้ด้วย วันนี้ผมสรุปงานทดลองสองชิ้น แล้วย่อเหลือเช็กลิสต์แค่ 2 ข้อที่ทำได้ตั้งแต่มื้อถัดไปครับ 👉

งานทดลองในคน วิตามินซี 50 มก.: การดูดซึมเหล็กจากมื้อขนมปังที่ไม่มีไฟเตต 22.4% เพิ่มเป็น 37.6% หรือเพิ่มราว 68% แบบสัมพัทธ์ เป็นผลเฉพาะมื้อทดลอง (Hallberg et al. AJCN 1989)
ภาพประกอบลำไส้เล็ก (AI) ไม่ใช่ภาพจริงจากงานวิจัย: วิตามินซีช่วยให้เหล็กละลายอยู่ และเปลี่ยน Fe3+ เป็น Fe2+ ที่เซลล์ลำไส้รับเข้าได้ง่ายขึ้น · ตัวอย่างคู่กิน ถั่ว ฝรั่ง พริกหวาน
ภาพประกอบเซลล์ผนังลำไส้ (AI) ไม่ใช่ภาพจุลทรรศน์จากงานวิจัย: วิตามินซีช่วยให้เหล็กอยู่ในรูปพร้อมดูดซึม · โพลีฟีนอลในชาจับเหล็ก ทำให้ดูดซึมยากขึ้น
มื้อถัดไป เช็กแค่ 2 ข้อ: 1) ถั่วกินคู่ฝรั่งหรือพริกหวานในมื้อเดียวกัน 2) ดื่มน้ำกับมื้อ แล้วค่อยจิบชาหลังอาหาร 1 ชม. · อ้างอิง Hallberg 1989 · Ahmad Fuzi 2017

งานวิจัยว่าอย่างไร

  • งานแรก วิตามินซีกับมื้อขนมปัง (Hallberg et al., Am J Clin Nutr 1989) 🧪 งานทดลองวัดการดูดซึมเหล็กด้วยไอโซโทปในอาสาสมัคร เมื่อเติมวิตามินซี 50 มก. ลงในมื้อขนมปังข้าวสาลีที่ตรวจไม่พบไฟเตต การดูดซึมเหล็กเฉลี่ยเพิ่มจาก 22.4% เป็น 37.6% หรือเพิ่มราว 68% แบบสัมพัทธ์ (ต่างกันจริง ๆ ราว 15 จุดเปอร์เซ็นต์)

    งานเดียวกันยังพบว่าไฟเตต (สารในเมล็ดธัญพืชและถั่ว) ยิ่งมากยิ่งลดการดูดซึมเหล็ก และวิตามินซีช่วยถ่วงผลนี้ได้อย่างมีนัยสำคัญครับ 🍊

  • งานที่สอง เวลาจิบชา (Ahmad Fuzi et al., Am J Clin Nutr 2017) 🍵 งานทดลองเล็กในผู้หญิงสุขภาพดีที่ไม่มีภาวะโลหิตจาง 12 คน กินมื้อโจ๊กข้าวโอ๊ตมาตรฐานคนละ 3 รอบ ห่างกันรอบละ 14 วัน พบว่าจิบชาหลังมื้อ 1 ชั่วโมง ดูดซึมเหล็กได้เฉลี่ย 5.7% เทียบกับ 3.6% เมื่อดื่มชาพร้อมมื้อ (ต่างกันราว 2 จุดเปอร์เซ็นต์ P = 0.046)

    พูดง่าย ๆ คือไม่ต้องเลิกชาที่ชอบ แค่เลื่อนเวลาออกไปหน่อย ก็มีส่วนช่วยให้เหล็กจากมื้อนั้นเข้าร่างกายได้มากขึ้นครับ

ข้อควรรู้

ทั้งสองงานวัด “การดูดซึมเหล็กจากมื้อทดลองมื้อเดียว” ไม่ได้ติดตามค่าเลือดระยะยาว ตัวเลข 68% จึงไม่ได้แปลว่าทุกจานจะเพิ่มเท่ากัน และไม่ได้แปลว่าแก้ภาวะโลหิตจางได้ ส่วนงานเรื่องชาเป็นกลุ่มเล็กเพียง 12 คน อาสาสมัครไม่มีภาวะขาดเหล็ก และตัวเลขแต่ละคนกระจายกว้าง จึงเป็นข้อมูลประกอบการจัดเวลามื้อ ไม่ใช่หลักฐานผลระยะยาวครับ ภาพฝรั่งและพริกหวานในสไลด์เป็นไอเดียคู่กินที่มีวิตามินซีสูง ไม่ใช่มื้อที่ใช้ในงานทดลองจริง

กลไกที่อธิบายได้

ข้อด้านล่างเป็นกลไกทั่วไปที่ใช้อธิบายผลในงานเหล่านี้ครับ 🔬

  1. เหล็กจากพืชเป็นแบบ non-heme ร่างกายดูดซึมได้น้อยกว่า และไวต่อสิ่งที่กินร่วมในมื้อเดียวกัน
  2. วิตามินซีช่วยให้เหล็กละลายอยู่ และช่วยเปลี่ยน Fe³⁺ เป็น Fe²⁺ ที่เซลล์ลำไส้รับเข้าได้ง่ายขึ้น 🍊
  3. โพลีฟีนอลในชาจับกับเหล็กได้ ถ้าเจอกันในลำไส้พร้อมกัน เหล็กก็ดูดซึมยากขึ้น การแยกเวลาจึงช่วยลดโอกาสเจอกัน 🍵

เช็กลิสต์จากโค้ช

  1. 🫘 จานถั่ว เต้าหู้ หรือผักใบเขียว มีฝรั่ง พริกหวาน หรือผลไม้วิตามินซีสูงกินคู่ในมื้อเดียวกันแล้วหรือยัง
  2. 💧 มื้อนี้ดื่มน้ำเปล่า แล้วค่อยจิบชาหลังอาหารสัก 1 ชั่วโมง

⚠️ อาหารเป็นตัวช่วย ไม่ใช่ตัวแทนการรักษา ใครได้รับยาหรือธาตุเหล็กเสริมจากแพทย์ กินตามแพทย์สั่งต่อไป ห้ามหยุดยาเองนะครับ

ใครอยากเติมโปรตีนจากพืชคู่กับจานถั่วและผัก ลองดู ORGANIS โปรตีนพืชที่โค้ชแบงค์ใช้เอง ได้ครับ

อาหารเป็นผู้ช่วยดูแลสุขภาพ ไม่ใช่ตัวแทนของการรักษา หากมีภาวะโลหิตจาง ตั้งครรภ์ มีโรคประจำตัว หรือกินยาอยู่ ควรปรึกษาทีมแพทย์ก่อนปรับอาหารนะครับ ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด

อ้างอิง

  1. Hallberg L, Brune M, Rossander L. Iron absorption in man: ascorbic acid and dose-dependent inhibition by phytate. Am J Clin Nutr. 1989;49(1):140-144. DOI 10.1093/ajcn/49.1.140. PMID 2911999.
  2. Ahmad Fuzi SF, Koller D, Bruggraber S, Pereira DIA, Dainty JR, Mushtaq S. A 1-h time interval between a meal containing iron and consumption of tea attenuates the inhibitory effects on iron absorption: a controlled trial in a cohort of healthy UK women using a stable iron isotope. Am J Clin Nutr. 2017;106(6):1413-1421. DOI 10.3945/ajcn.117.161364. PMID 29046302.
  3. Hallberg L, Hulthén L. Prediction of dietary iron absorption: an algorithm for calculating absorption and bioavailability of dietary iron. Am J Clin Nutr. 2000;71(5):1147-1160. DOI 10.1093/ajcn/71.5.1147. PMID 10799377.

🎬 ดูคลิปเพิ่มเติมจากโค้ชแบงค์

ดูโพสต์ต้นฉบับบน Instagram: https://www.instagram.com/p/Dfea4Oamzgs/


💬 ปรึกษาโค้ชแบงค์ / สั่งซื้อสินค้า

  • แอดไลน์สอบถามได้เลยครับ 👉 LINE: @coachbankmarket — https://lin.ee/Ro0SL5D
  • สั่งซื้อผ่านเว็บไซต์ www.areenan.com ได้ตลอด 24 ชม. ชำระด้วยบัตรเครดิตได้อย่างปลอดภัย
  • 🚚 สั่งก่อน 13:00 น. จัดส่งภายในวันนั้น / สั่งหลัง 13:00 น. จัดส่งวันถัดไป